Branża budowlana pod presją. Co spędza sen z powiek firmom budowlanym?

• Spowolnienie gospodarcze to obecnie najważniejsze ryzyko dla branży budownictwa i nieruchomości – wynika z danych Aonu.
• Aż 54,3% firm z sektora poniosło straty z tego tytułu w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Równie dotkliwa była utrata lub zniszczenie mienia – szkody odnotowano w prawie połowie ankietowanych organizacji.
• W kolejnych trzech latach ten trend się utrzyma – spowolnienie gospodarcze pozostanie najważniejszym ryzykiem przyszłości. Na znaczeniu zyskają także problemy z płynnością finansową oraz presja konkurencyjna.

Przed polską branżą budowlaną największy boom inwestycyjny od dekad – wartość planowanych projektów może sięgnąć biliona złotych. Paradoksalnie jednak, to właśnie teraz firmy z sektora na całym świecie wskazują na wysoki poziom obaw związanych ze spowolnieniem gospodarczym, płynnością finansową i dostępnością materiałów. Taki obraz wyłania się z dziesiątej edycji „Globalnego badania zarządzania ryzykiem 2025" przygotowanego przez Aon, które objęło niemal 3000 respondentów z 63 krajów.

Makroekonomia dominuje nad wszystkimi innymi zagrożeniami

Na pierwszym miejscu listy najbardziej krytycznych ryzyk dla branży budownictwa i nieruchomości znalazło się spowolnienie gospodarcze. To zagrożenie wyprzedziło obawy o utratę płynności finansowej (2. miejsce) i ataki cybernetyczne/naruszenia danych (3. miejsce). Na kolejnych pozycjach znalazły się: ryzyko zmian cen towarów/brak dostępności materiałów, brak odpowiedniej kadry na rynku oraz przerwa w prowadzeniu działalności.

Aż 54,3% firm z branży budowlanej już poniosło straty związane ze spowolnieniem gospodarczym w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Problemy z płynnością finansową dotknęły natomiast 33,3% organizacji, przy czym blisko 90% z nich wdrożyło plany lub formalne przeglądy dotyczące tego ryzyka – najwyższy wskaźnik spośród wszystkich kategorii zagrożeń.

- Branża budowlana jest szczególnie wrażliwa na wahania koniunktury gospodarczej. Długie cykle inwestycyjne, kapitałochłonność projektów i zależność od finansowania zewnętrznego sprawiają, że spowolnienie gospodarcze i problemy z płynnością to nie tylko ryzyka finansowe, ale realne zagrożenie dla realizacji już rozpoczętych inwestycji – wyjaśnia Katarzyna Sadecka, Construction Practice Director, Aon Polska.

W perspektywie trzech lat spowolnienie gospodarcze pozostanie najważniejszym ryzykiem przyszłości dla sektora (1. miejsce).  Wyzwaniem pozostaną także problemy z płynnością finansową (2. miejsce) oraz wzrost konkurencji (3. miejsce).

Mienie i materiały – największe źródło faktycznych strat

Chociaż utrata lub zniszczenie mienia zajęły dopiero 8. miejsce na liście najważniejszych ryzyk, w praktyce okazały się jednymi z najbardziej dotkliwych dla branży. Aż 47,7% organizacji poniosło straty związane z utratą lub zniszczeniem mienia w ciągu ostatnich 12 miesięcy – to znacznie więcej niż średnia globalna.

Równie problematyczne okazuje się ryzyko zmian cen towarów i braku dostępności materiałów (4. miejsce na liście kluczowych ryzyk). Straty z tego tytułu dotknęły 41,8% firm, przy czym tylko 43,4% wdrożyło formalne plany zarządzania tym ryzykiem.

Dodatkowym wyzwaniem jest brak odpowiedniej kadry na rynku (5. miejsce), który dotknął 39,1% firm. Problem ten wymaga długoterminowych działań – 56,5% organizacji wdrożyło już plany mitygacji tego ryzyka.

- Problemy te mogą się jeszcze pogłębić w najbliższych latach. Polska wkracza w najintensywniejszy okres inwestycyjny od dekad – wartość zapowiedzianych inwestycji infrastrukturalnych może sięgnąć nawet biliona złotych. Równoległe inwestycje w Polsce, Niemczech, krajach bałtyckich i odbudowa Ukrainy oraz inwestycje w obronność mogą doprowadzić do eksplozji kosztów materiałów budowlanych, szczególnie w latach 2026–2028. Już dziś jedna trzecia firm odczuwa niedobór pracowników, mimo dekoniunktury – wyjaśnia Katarzyna Sadecka.

Czynnik geopolityczny i klimatyczny

Sytuacja geopolityczna wywiera istotny wpływ na działalność firm budowlanych. Badanie wykazało, że aż 63% respondentów z branży odczuwa pewien wpływ obecnej sytuacji geopolitycznej na łańcuch dostaw i działalność operacyjną. Ryzyko klimatyczne również zyskuje na znaczeniu w sektorze. 44,4% firm zawsze bierze pod uwagę ryzyko klimatyczne podczas projektowania i/lub realizacji projektów budowlanych.

– Branża budowlana stoi dziś przed potrójnym wyzwaniem: presją makroekonomiczną, niepewnością w łańcuchach dostaw i rosnącymi kosztami ryzyka. Firmy, które inwestują w holistyczne podejście do zarządzania ryzykiem – łączące analizę finansową, operacyjną i strategiczną – są lepiej przygotowane na turbulencje. Kluczem jest proaktywne zarządzanie ryzykiem, nie tylko reagowanie na zaistniałe straty – Katarzyna Sadecka.

O badaniu

Globalne badanie zarządzania ryzykiem Aon 2025 zostało przeprowadzone w formie internetowej ankiety od kwietnia do czerwca 2025 roku. Wzięło w nim udział 2941 decydentów z 63 krajów i 16 sektorów branżowych, w tym przedstawiciele branży budownictwa i nieruchomości z całego świata.