Dzień bez Długów 2026: Polacy nie boją się samych długów, tylko oszustw i cyberataków
- Polacy są zadłużeni średnio o prawie 1,1 tys. zł bardziej niż rok temu, ale tylko 23% z nich boi się, że na koniec miesiąca zostanie im mniej pieniędzy, wynika z danych ERIF Biura Informacji Gospodarczej i CRIF Polska.
- Zmniejszyło się jednak łączne zadłużenie - aż o 0,4 mld zł w ciągu roku.
- Polacy boją się natomiast oszustw i cyberataków: 71% uważa, że to większe zagrożenie niż rok temu. Tym bardziej, że przestępcy coraz częściej atakują z pomocą sztucznej inteligencji.
17 listopada przypada Dzień bez Długów. Jak zatem wyglądają finanse Polaków? Z jednej strony, jak pokazują dane ERIF Biura Informacji Gospodarczej S.A., średnie zadłużenie Polaków wzrosło w III kwartale tego roku o 1 089 zł w porównaniu z sytuacją przed rokiem. Z drugiej, zarówno liczba (ponad 22 tys. mniej), jak i łączna wartość zadłużenia spadły, i to aż o 0,4 mld zł. Warto też zwrócić uwagę na dane prezentowane przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych. Z wrześniowego wydania raportu „Kondycja rynku pożyczkowego w Polsce”, który bazuje na danych CRIF, wynika, że rośnie liczba i wartość udzielanych pożyczek w porównaniu rok do roku.
– Z pozoru może się wydawać, że rosnące średnie zadłużenie to zła wiadomość. Jednak patrząc na dane gromadzone przez CRIF Polska, widzimy, że Polacy są odpowiedzialnymi pożyczkobiorcami. Świadczą o tym przede wszystkim spadająca liczba tzw. zobowiązań przeterminowanych, czyli niespłaconych w terminie, malejąca łączna ich wartość oraz zmniejszająca się liczba nowych pożyczkobiorców. Oznacza to, że Polacy korzystają z pożyczek, żeby podreperować domowy budżet, ale nie zadłużają się ponad możliwość spłacenia – zauważa Paweł Gąsiorowski, Head of Sales w CRIF Polska.
Nie boimy się o domowy budżet
Wgląd w to, jak Polacy postrzegają swoje domowe budżety, daje badanie CRIF „Banking on Banks 2026. Usługi finansowe w czasach niepewności”. Według niego 30% Polaków uważa, że nie ma żadnych obaw związanych ze swoją sytuacją finansową. A tylko 23% spodziewa się, że pod koniec miesiąca zostanie im mniej pieniędzy. Co więcej, 17% Polaków planuje wręcz zwiększenie miesięcznych wydatków.
– W zestawieniu z wynikami badania z 2025 r. widać też, że nasze obawy co do ilości pieniędzy, którymi dysponujemy na koniec miesiąca, maleją. W zeszłym roku bało się tego 25% z nas, czyli o dwa punkty procentowe więcej niż obecnie. Warto też zaznaczyć, że Polacy są bardziej optymistycznie nastawieni do swoich finansów niż inni Europejczycy. Przepytaliśmy m.in. mieszkańców Niemiec, Włoch i Wielkiej Brytanii, gdzie odsetek osób obawiających się, że na koniec miesiąca zostanie im mniej pieniędzy, to odpowiednio 38%, 33% i 39%. Nie oznacza to jednak, że jesteśmy całkowicie pozbawieni obaw o nasze finanse – dodaje Paweł Gąsiorowski z CRIF.
Oszustwa i AI budzą większy niepokój niż same długi
Z zeszłorocznej edycji badania CRIF Banking on Banks wynika, że 76% polskich konsumentów spodziewa się, iż do 2030 roku oszustwa finansowe będą większym problemem niż obecnie. Z kolei wyniki najnowszej edycji wskazują, że aż 71% Polaków uważa, że oszustwa i cyberprzestępstwa są dla nich coraz większym zagrożeniem. Ponadto 67% wskazuje, że „mój” kraj jest bardziej narażony na cyberataki finansowe niż rok temu. Polacy należą przy tym do najbardziej wyczulonych na cyberzagrożenia w Europie. Średnia europejska w tej kwestii to 59%.
– To pokazuje, że współcześnie bezpieczeństwo finansowe postrzegamy szerzej niż tylko przez pryzmat budżetu domowego i ewentualnego zadłużenia. Zdajemy sobie sprawę, że kontrolę nad finansami możemy stracić też przez czynniki zewnętrzne. Dlatego w dyskusję o długach Polaków warto też włączyć edukację nt. bezpieczeństwa w sieci i ochrony przed oszustami – mówi ekspert CRIF Paweł Gąsiorowski.
Warto pamiętać, że oszuści najczęściej stosują różne formy socjotechniki, żeby podszyć się pod bliskich lub znane instytucje finansowe, ale sięgają też po kradzież tożsamości, fałszywe konta czy duplikaty kart SIM. Niestety sporym „ułatwieniem” dla nich jest sztuczna inteligencja. Na szczęście zdajemy sobie z tego sprawę. Według wspomnianego badania CRIF 68% Polaków obawia się, że sztuczna inteligencja jest obecnie wykorzystywana do tworzenia nowych rodzajów oszustw oraz do ułatwiania wyłudzania pieniędzy. Musimy jednak nauczyć się rozpoznawać takie działania.
Wnioski zatem są dwa: Polacy dobrze radzą sobie z długami, a odpowiedzialne podejście do finansów to dziś nie tylko umiejętne zarządzanie zobowiązaniami, ale także dbałość o cyberbezpieczeństwo.
Kontakt dla mediów
Tomasz Luty